Czy pomidor po obróbce termicznej nadal uczula?

Pytanie nadesłane do redakcji

Mam alergię na pomidory, czy po zjedzeniu ugotowanego pomidora może mi się coś stać?

Odpowiedziała

dr n. med. Grażyna Durska
Zakład Medycyny Rodzinnej
Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie
Poradnia alergologiczna „Podgórna” w Szczecinie

Odpowiedź na pytanie jest niezmiernie trudna.

Częstość występowania alergii na pomidor w populacji polskiej nie jest znana. Szacuje się, że problem dotyczy około 6,5% mieszkańców rejonu basenu Morza Śródziemnego. Pomidor należy do roślin psiankowatych. Do grupy tej zakwalifikowano również ziemniaka, oberżynę, paprykę, tytoń, kawę i pieprz.

Alergia na pomidory najczęściej manifestuje się:

  • zmianami skórnymi o charakterze rumienia, pokrzywki, wyprysku.
  • objawami ze strony jamy ustnej: świąd i obrzęk warg, języka, podniebienia, gardła
  • objawami żołądkowo-jelitowymi: nudności wymioty, bóle brzucha, biegunki
  • objawami ze strony górnych i dolnych dróg oddechowych; wyciek z nosa, świąd, kichanie, obrzęk krtani, skurcz oskrzeli.

W przypadku alergii pokarmowej wywołanej uczuleniem na niektóre alergeny pomidora istnieje ryzyko wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego (ciężka zagrażająca życiu reakcja ogólnoustrojowa).

Najważniejsze alergeny pomidora to:

  • Sola I 1-profilina (dawna nazwa Lyc e 1) - główny alergen pomidora - zlokalizowany przede wszystkim w miąższu. Wykazuje bardzo duże podobieństwo budowy (homologię) z niektórymi alergenami brzozy, jabłka, traw.
  • Sola I 2 - beta-fruktofuranozydaza pomidorowa (wcześniejsza nazwa Lyc e2) - i alergen raczej nieistotny klinicznie.
  • Sola I 3 - białko przenoszące lipidy - ns LTP (Lyc e 3) występuje w miąższu, skórce i pestkach pomidora! Alergen termostabilny odpowiedzialny za występowanie groźnych reakcji ogólnoustrojowych (obróbka termiczna nie zmienia właściwości alergizujących!) Występuje w wielu roślinach, stąd dodatkowa możliwość reakcji krzyżowych z alergenami brzozy, jabłka, kiwi, brzoskwini.
  • Sola I 4 występuje w miąższu - możliwość wystąpienia reakcji krzyżowych z alergenami brzozy, olchy jabłka, śliwki. Nasilenie objawów klinicznych zmniejsza odczulanie alergenami brzozy.
  • Sola I 1,3 - beta-glukanaza występuje w miąższu (Lyc e glukanaza), możliwe reakcje krzyżowe z alergenami oliwki, ziemniaków, papryki, banana, lateksu, brzozy.
  • Sola I - chitynaza występuje w miąższu, reakcje krzyżowe z awokado, bananem, kasztanem jadalnym, marakują, mąką pszenną. Alergen termolabilny - obróbka termiczna (np. gotowanie) znosi właściwości alergizujące!
  • Sola I - peroksydaza - alergen nieistotny klinicznie
  • Sola I 1S - globulina oraz sola I wicylina (białka spichrzowe) występują głównie w pestkach pomidora, duże znaczenie kliniczne, możliwość wystąpienia reakcji krzyżowych z alergenami innych ziaren (słonecznik, sezam, i orzechów). Alergen termostabilny! Obróbka termiczna nie zmienia właściwości alergizujących! W przypadku uczulenia na te alergeny istnieje ryzyko wystąpienia ciężkich zagrażających życiu reakcji ogólnoustrojowych! Białka o właściwościach alergizujących występują również w skórce pomidora.

Objawy kliniczne mogą być wywołane również mechanizmami nieimmunologicznymi zależnymi od amin biogennych, takich jak: tyramina, tryptamina, serotonina występujących w dużych ilościach w pomidorach (dawna nazwa pseudoalergia).

Czy można przewidzieć możliwość wystąpienia reakcji alergicznej na alergeny pomidora? W pewnym zakresie tak. W tym celu wykonuje się punktowe testy skórne z alergenem komercyjnym, oraz z alergenami natywnymi, bardziej przydatnymi w diagnostyce nadwrażliwości pokarmowej.

W przypadku testów natywnym materiałem badanym może być miąższ, skórka oraz zmiażdżone pestki pomidora. W nielicznych poradniach alergologicznych można wykonać badania z alergenami rekombinowanymi (badanie nie jest refundowane przez NFZ).

Można również przeprowadzić test prowokacji pokarmowej. U osób, u których po zjedzeniu pomidora występowały objawy kliniczne związane z mechanizmem zależnym od przeciwciał IgE, w związku z ryzykiem wystąpienia reakcji ogólnoustrojowych, badanie powinno być przeprowadzone w warunkach szpitalnych.

W niektórych przypadkach nadwrażliwości pokarmowej na pomidory możliwe jest wytworzenie tolerancji.

Podane przeze mnie dane w dużej mierze zaczerpnęłam z przepięknej pracy profesora Krzysztofa Buczyłko (druga pozycja piśmiennictwa), do której przeczytania gorąco zachęcam.

Piśmiennictwo:

Bartuzi Z.: Nowe spojrzenie na alergeny pokarmowe. Alergia. 2011, 2/48; 31-37.
Buczyłko K.: Nie tylko alergeny: pomidor. Alergia 2013, 2/56; 16-19.
Kurek M., i wsp.: Testy prowokacyjne w nadwrażliwości i alergii pokarmowej. Przegląd alergologiczny. 2005; 3: 44-50.
Panaszek B., Szmagierewski W.: Podstawy patomechanizmu alergii krzyżowej. W grupie alergenów pochodzenia roślinnego. Alergia. 2010; 3/45: 39-46.
Panaszek B., Szmagierewski W.: Źródła alergenów reagujących krzyżowo i ich znaczenie kliniczne. Alergia. 2010; 4/46: 32-37.
Kruszewski J., Kowalski M.L.(red.): Standardy w alergologii. Część I. Stanowisko Panelów Eksperckich Polskiego Towarzystwa Alergologicznego. Medycyna Praktyczna. 2010.
Data utworzenia: 11.06.2015
Data aktualizacji: 11.06.2015
Czy pomidor po obróbce termicznej nadal uczula?Oceń:
(4.00/5 z 1 ocen)
Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

Lekarze odpowiadają na pytania

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies