Barszcz Sosnowskiego

Barszcz SosnowskiegoOceń:
(3.08/5 z 13 ocen)
Barszcz Sosnowskiego

Barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi Manden.) jest zawleczoną do Polski z Kaukazu parzącą, groźną dla zdrowia rośliną zielną z rodziny baldaszkowatych (selerowatych - Apiaceae). Sok wydzielany przez świeże rośliny ma właściwości drażniące i po dostaniu się na powierzchnię skóry wywołuje silne reakcje fotouczuleniowe, które mogą mieć charakter oparzeń II i III stopnia z tworzeniem się pęcherzy. Roślina, która naturalnie występuje w środkowej i wschodniej części Kaukazu, na Zakaukaziu oraz na północno-wschodnich krańcach Turcji została sprowadzona do krajów Europy wschodniej, w tym Polski, Białorusi i krajów bałtyckich w latach 50. XX wieku jako roślina pastewna. Niestety, okazała się bardzo kłopotliwym gatunkiem inwazyjnym, który zdziczał, wymknął się spod kontroli i zaczął spontanicznie się rozprzestrzeniać. Barszcz Sosnowskiego jest bardzo trudny do zwalczenia. Z tego powodu jest objęty prawnym zakazem uprawy i sprzedaży na terenie Polski. Nazwa rośliny pochodzi od nazwiska rosyjskiego botanika, Dmitrija Iwanowicza Sosnowskiego.

Budowa rośliny

Barszcz Sosnowskiego kształtem i budową przypomina popularny koper, jednak jest od niego znacznie większy. Osiąga od 1 m do 4 m wysokości, a jego podłużnie bruzdowana łodyga może mieć do 10 cm średnicy. Łodyga jest pusta w środku. Tworzy wyraźne węzły w miejscach odejścia liści. Duże liście o średnicy do 150 cm są ułożone skrętolegle. Liście mają krótkie, zaokrąglone ząbki wzdłuż brzegu blaszki i są 2-3-krotnie pierzastozłożone. Korzeń barszczu może sięgać do 200 cm głębokości. Drobne kwiaty są zebrane w duże, złożone baldachy o średnicy sięgającej 50 cm. Jedna roślina może mieć łącznie nawet 20 tysięcy drobnych kwiatów o 5 b iałych płatkach, długości do 1 cm. Z kwiatów powstają liczne, owalne owoce o barwie oliwkowej z 4 podłużnymi brunatnymi smugami, przypominające owoce kopru, lecz znacznie od nich większe (około 8-10 mm długości). W łodygach, liściach i owocach znajdują się przewody wypełnione olejkami eterycznymi, które nadają roślinie silny charakterystyczny zapach.

Liście barszczu Sosnowskiego
Liście barszczu Sosnowskiego na trawniku miejskim

Liście barszczu Sosnowskiego
Kwiaty barszczu Sosnowskiego

Barszcz Sosnowskiego
Kaukaskie barszcze wykształcają wielkopromieniowe baldachy, z których największy (na osi pędu głównego) osiąga średnicę 30-75 cm

Barszcz Sosnowskiego, owoce
Owoce barszczu Sosnowskiego
Fotografie: barszcz.edu.pl

Toksyczność

Wodnisty sok oraz wydzielina włosków gruczołowych barszczu Sosnowskiego zawiera furanokumaryny, które w kontakcie ze skórą pod wpływem światła słonecznego (promieniowanie ultrafioletowe) powodują silne fotouczulenia przebiegające jako oparzenia II i III stopnia, zwłaszcza u osób wrażliwych.

Objawy zazwyczaj pojawiają się po kilkunastu minutach od kontaktu z rośliną i osiągają największe nasilenie po upływie od około 30 minut do 2 godzin. Stan zapalny utrzymuje się przez kilka dni. Następnie zmiany skórne ciemnieją i stopniowo ustępują z pozostawieniem brunatnych przebarwień, które mogą się utrzymywać nawet przez kilka miesięcy. Zmiany skórne zachowują nadwrażliwość na światło ultrafioletowe nawet przez kilka lat. Ze względu na czas, który upływa między kontaktem z rośliną a wystąpieniem objawów, osoby poparzone zwykle nie dostrzegają związku z rośliną. Spożycie rośliny może wywołać stan zapalny przewodu pokarmowego, biegunkę, a w rzadkich przypadkach krwotoki wewnętrzne, jednak generalnie jest mniej toksyczne niż fotouczuleniowe reakcje skórne.

Pierwsza pomoc

  • Pierwsza pomoc po kontakcie z rośliną, gdy nie wystąpiły jeszcze objawy poparzenia, polega na umyciu skóry dużą ilością letniej wody z mydłem.
  • W każdym przypadku, niezależnie od stopnia nasilenia objawów poparzenia, należy chronić skórę przynajmniej przez 48 godzin przed ekspozycją na światło słoneczne (nawet jeżeli objawy nie występują).
  • Jeżeli pojawiły się pęcherze surowicze, ale nie doszło do ich pęknięcia, można zastosować miejscowo łagodne kremy kortykosteroidowe, np. 1% hydrokortyzon.
  • Jeżeli wystąpią objawy, należy obowiązkowo niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

Data utworzenia: 18.07.2016
Barszcz SosnowskiegoOceń:
(3.08/5 z 13 ocen)
Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

Lekarze odpowiadają na pytania

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Leki

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies