1 listopada 2014 roku
poczta
zaloguj się
 
Alergie - Medycyna Praktyczna: Lekarze pacjentom
medycyna praktyczna dla pacjentów

Wyprysk kontaktowy

Wyprysk kontaktowy

Co to jest i jakie są przyczyny?

Wyprysk kontaktowy to choroba polegająca na tworzeniu się zmian skórnych pod wpływem kontaktu z alergenami kontaktowymi (są to często substancje chemiczne) u uczulonych na nie osób.

Częstymi alergenami odpowiedzialnymi za powstanie wyprysku kontaktowego są nikiel, składniki perfum czy chemikalia użyte do produkcji odzieży czy butów, a nawet leki stosowane na skórę.

Przyczyny doprowadzające do powstania wyprysku kontaktowego są różne. U niektórych osób jest to związane z alergią na alergeny kontaktowe, u innych – zmiany skórne powstają dopiero po zadziałaniu np. światła słonecznego. U części osób rozpoznaje się tzw. wyprysk zawodowy – związany z uczuleniem na szkodliwe substancje występujące w pracy. W inny sposób działają substancje drażniące – bezpośrednio uszkadzają skórę. Ten typ wyprysku nazywamy wypryskiem kontaktowym z podrażnienia (nie jest to prawdziwe uczulenie i takie zmiany mogą się pojawić u wszystkich osób, które mają kontakt np. z silnymi substancjami używanymi w środkach czystości, farbami, lakierami, smarami, cementem).

Jak często występuje wyprysk kontaktowy?

REKLAMA

Wyprysk kontaktowy, w odróżnieniu od atopowego, występuje raczej u osób dorosłych – zwykle po 20. roku życia. Choruje 1—5% osób; częściej kobiety (ze względu na używanie kosmetyków).

Jak się objawia wyprysk kontaktowy?

Wyprysk kontaktowy
Fot. Pęcherzyki (wyprysk kontaktowy)

Charakterystycznym objawem wyprysku kontaktowego jest silny świąd skóry, na powierzchni której tworzy się zaczerwienienie, łuszczące się grudki oraz pęcherzyki. Ważne jest to, że zmiany tworzą się w miejscu kontaktu z np. tkaniną czy tworzywem zawierającym uczulające chorego czynniki (np. pod paskiem czy biżuterią u chorego uczulonego na nikiel, na rękach u sprzątaczki używającej środków czyszczących, na policzkach w miejscu, na który nałożono kosmetyk, który uczulił chorego pod wpływem opalania). Czasem zmiany występują jednak na całej powierzchni ciała.

Skóra staje się pogrubiała, bardzo sucha, łuszczy się, wyraźnie zaznaczają się jej naturalne bruzdy (np. na nadgarstkach skóra może przypominać korę drzewa), skóra na dłoniach podeszwach niekiedy pęka powodując ból (chorzy).

Co robić w razie wystąpienia objawów?

Natychmiast przerwij kontakt z substancją, którą podejrzewasz o wywołanie zmian – np. przemyj ręce po kontakcie ze żrącymi substancjami. W razie nasilonego świądu skóry możesz zażyć tabletkę leku przeciwhistaminowego (niektóre dostępne są bez recepty).

Jak lekarz ustala diagnozę?

Wyprysk kontaktowy rozpoznaje się w oparciu o charakterystyczny obraz zmian skórnych oraz ustalenie związku pomiędzy ich pojawianiem się a np. pracą zawodową.

Wyprysk kontaktowy może przypominać wyprysk atopowy i inne mylone z nim choroby skóry. Najważniejszym badaniem w rozpoznaniu wyprysku kontaktowego są tzw. testy płatkowe. Polegają one na nałożeniu na skórę pleców małych krążków bibułek nasączonych różnymi substancjami wywołujących wyprysk kontaktowy (zawartymi w np. kosmetykach, gumie, metalach, lekach, tworzywach sztucznych). Pojawienie się pod ich wpływem zaczerwienienia, grudek czy pęcherzyków może oznaczać uczulenia na którą z tych substancji.

Jakie są sposoby leczenia?

Najważniejsze jest unikanie powodujących wyprysk kontaktowy substancji. Zasady leczenia wyprysku kontaktowego są podobne jak w wyprysku atopowym (AZS). Podstawowymi lekami wykorzystywanymi w terapii wyprysku zawodowego są glikokortykosteroidy - same lub z dodatkiem innych substancji stosowane miejscowo, na skórę. W bardzo dużych zmianach leki te stosuje się pod opatrunkiem lub nawet pod postacią tabletek. Świąd zwalczają leki przeciwhistaminowe. Niekiedy wykorzystuje się także lecznicze naświetlania skóry (ale jeśli zmiany nasilają się pod wpływem światła słonecznego zaleca się raczej kosmetyki blokujące jego działanie, zawierające tzw. filtry).

Warto dbać o prawidłowe nawilżenie i natłuszczenie skóry, tak jak to opisano w przypadku wyprysku atopowego.

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie?

Okazuje się, że pomimo unikania substancji wywołujących wyprysk kontaktowy, zmiany skórne ustępuje tylko u 30—50% osób. Szczególnie źle leczą się zmiany skórne na rękach.

Co robić, aby uniknąć zachorowania?

Ponieważ wyprysk zawodowy często powodują alergeny występujące w miejscu pracy czy podczas prac domowych warto się zabezpieczać przed kontaktem z nimi za pomocą np. rękawiczek czy odzieży ochronnej.


Wyprysk kontaktowy w pytaniach i odpowiedziach

Alergia kontaktowa u kobiet » dr med. Grażyna Durska

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Lekarze odpowiadają na pytania

  • Leczenie wyprysku i postępowanie u osoby uczulonej na chrom
    W pracy oblałam się kwasem, a po jakimś czasie miałam wypryski na skórze i zaczęły mi puchnąc palce. Po zrobieniu testów okazało się, że jestem uczulona na chrom. Jak to leczyć?
  • Co wywołuje pokrzywkę?
    Nigdy nie byłam na nic uczulona (mam 22 lata), jednak jakieś dwa tygodnie temu pojawiło się silne swędzenie w okolicach dłoni, łokci, kolan, pasa oraz pośladków (ud).

Gdzie się leczyć

Lekarz specjalista
Alergolog, pulmonolog
Szukaj
Szpitale, przychodnie, gabinety
Alergologia, pulmonologia
Szukaj

Zadaj pytanie ekspertowi: